Το μαγνήσιο είναι το τέταρτο αφθονότερο μεταλλικό στοιχείο στο σώμα και είναι σημαντικό για την καλή υγεία. Περίπου το 50% του συνολικού μαγνησίου του σώματος βρίσκεται στα οστά. Το άλλο μισό βρίσκεται κυρίως μέσα στα κύτταρα των ιστών και των οργάνων. Μόνο το 1% του μαγνησίου βρίσκεται στο αίμα , αλλά το σώμα εργάζεται πολύ σκληρά να κρατήσει τα επίπεδα μαγνησίου του αίματος σταθερά. Το μαγνήσιο απαιτείται για περισσότερες από 300 βιοχημικές αντιδράσεις στο σώμα.
Βοηθά να διατηρηθεί η κανονική λειτουργία μυών και νεύρων , κρατά τον καρδιακό ρυθμό σταθερό , υποστηρίζει ένα υγιές ανοσοποιητικό σύστημα και κρατά τα οστά γερά. Το μαγνήσιο βοηθά, επίσης, να ρυθμιστούν τα επίπεδα σακχάρου του αίματος, προωθεί την κανονική πίεση του αίματος και είναι γνωστό ότι εμπλέκεται στον ενεργειακό μεταβολισμό και την πρωτεϊνική σύνθεση. Υπάρχει ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για τον ρόλο του μαγνησίου στην παρεμπόδιση και τη διαχείριση αναταραχών , όπως η υπέρταση ,η καρδιαγγειακή πάθηση και ο διαβήτης.
Έλλειψη
Τα συμπτώματα της ανεπάρκειας σε μαγνήσιο είναι απώλεια όρεξης , ναυτία , αδυναμία , κόπωση, κράμπες ,υπερκινητικότητα , ταχυκαρδία , αρρυθμίες , υπογλυκαιμία. Παρατηρείται πολλές φορές τετανία των μυών παρόμοια με του ασβεστίου. Συγκεκριμένα ο ενήλικας υποφέρει από μη ελεγχόμενη , όπως λέγεται , νευρομυϊκή δραστηριότητα που στην αρχή έχει την μορφή τρεμουλιάσματος , το οποίο μετά μπορεί να φτάσει και στο σημείο ολικών σπασμών. Παράδειγμα τρεμουλιάσματος έχουμε στην περίπτωση των αλκοολικών διότι το αλκοόλ αυξάνει τον ρυθμό αποβολής του μαγνησίου από τον οργανισμό.
Δοσολογία
Το RDA της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον γενικό πληθυσμό έχει τεθεί σε 300mg/ημέρα.
Απέκκριση
Η απέκκριση του μαγνησίου ρυθμίζεται στα νεφρά από την ορμόνη αλδοστερόνη , η οποία εκκρίνεται από τα επινεφρίδια. Ένα μέρος του αποβάλλεται καθημερινά με τα ούρα και τα κόπρανα και οι απώλειες του αναπληρώνονται μέσω της πρόσληψης των τροφών και του νερού. Η αυξημένη αποβολή του οφείλεται συχνά σε ασθενείς με διαβήτη , καρκίνο , κίρρωση του ήπατος , παγκρεατίτιδα , καθώς και όσοι έχουν νεφρική ανεπάρκεια και όσοι είναι εθισμένοι στο αλκοόλ. Ακόμα , η χρήση διαφόρων φαρμάκων αυξάνει την αποβολή του , όπως τα διουρητικά , τα αντισυλληπτικά και τα αντιβιοτικά χάπια.
Απορρόφηση
Το διατροφικό μαγνήσιο απορροφάται στο λεπτό έντερο. Η βιταμίνη D έχει βρεθεί ότι βοηθά την απορρόφηση του μαγνησίου και η ενεργός μορφή της βιταμίνης D ( 1,25- διυδροξυχολεκαλσιφερόλη , καλσιτριόλη) μπορεί να αυξήσει την εντερική απορρόφηση του μαγνησίου σε μικρή έκταση. Τα ανεπαρκή επίπεδα μαγνησίου του αίματος είναι γνωστό πως οδηγούν σε χαμηλά επίπεδα αίματος , στην αντίσταση στην ορμόνη του παραθυρεοειδούς ( PTH ) και στην αντίσταση σε μερικά από τα αποτελέσματα της βιταμίνης D. Το ασβέστιο παίζει σημαντικό ρόλο στην απορρόφηση του μαγνησίου . Οι επαρκείς προσλήψεις σε ασβέστιο σχετίζονται με την ημερήσια κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων . Χρειάζεται , όμως , προσοχή , διότι οι αυξημένες τιμές ασβεστίου ( π.χ. σε μεγάλες καταναλώσεις γάλατος ) μπορούν να φέρουν αντίθετα αποτελέσματα και να μειώσουν την απορρόφηση του μαγνησίου . Προσοχή χρειάζεται όπως ήδη έχουμε τονίσει στην αναλογία μαγνησίου -ασβεστίου. Δίαιτες με πολύ ασβέστιο και λίγο μαγνήσιο αυξάνουν τον ανταγωνισμό των δύο αυτών στοιχείων. Επίσης υψηλές δόσεις ψευδαργύρου σε μορφή συμπληρώματος εμφανίζονται να εμποδίζουν την απορρόφηση του μαγνησίου. Οι αυξημένες προσλήψεις πρωτεϊνών και λιπαρών μειώνουν την απορρόφηση του. Χαρακτηριστική είναι και η περίπτωση της αυξημένης περιεκτικότητας των κοπράνων σε λίπος ( στεατόρροια). Επίσης , οι αυξημένες τιμές της βιταμίνης D ελαττώνουν την πρόσληψη του μαγνησίου από τον οργανισμό. Η πολύ έντονη φυσική δραστηριότητα . το έντονο άγχος και οι στερητικές δίαιτες μπορούν να μειώσουν την απορρόφηση μαγνησίου.
Ενδείξεις
Παράγοντες που είναι γνωστό ότι μειώνουν τα επίπεδα μαγνησίου είναι οι ακόλουθοι:
- Μακροπρόθεσμη χρήση διουρητικών
- Διάρροια
- Αλκοόλ
Υπερβολική εφίδρωση
Προεμμηνορροϊκό σύνδρομο ( PMS )
Το μαγνήσιο λαμβάνεται από γυναίκες προκειμένου να μειωθούν τα συμπτώματα του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου , κυρίως οι κράμπες στο στομάχι και η επιθυμία κατανάλωσης ζάχαρης. Η χρήση του μαγνησίου στην περίπτωση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική , διότι τεστ έδειξαν ότι τα επίπεδα μαγνησίου στο αίμα μειώνονται στις γυναίκες με PMS.
Μυϊκή λειτουργία
Κάποιες άλλες περιπτώσεις όπου το μαγνήσιο θεωρείται χρήσιμο είναι στους ακούσιους μυϊκούς σπασμούς ( π.χ. παίξιμο βλεφάρων ), ενώ σε συνδυασμό με το ασβέστιο βοηθά στις μυϊκές κράμπες. Επίσης , σε σχέση με τη μυϊκή λειτουργία , θεωρείται ότι το μαγνήσιο έχει κάποιου είδους προστατευτική δράση στην καρδιά, πιθανόν ειδικότερα μέσω της μείωσης της πίεσης του αίματος και των επιπέδων της LDL χοληστερόλης.
Άσθμα
Έχει αποδειχθεί ότι το μαγνήσιο μειώνει το συριγμό ( σφύριγμα στην αναπνοή )και μπορεί να είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την αντιμετώπιση του άσθματος και των χρόνιων αποφρακτικών ασθενειών των αεραγωγών.
Ειδικές προφυλάξεις
Δυσμενή αποτελέσματα δεν έχουν προσδιοριστεί από το μαγνήσιο που υπάρχει φυσικά στα τρόφιμα. Εν τούτοις , τα δυσμενή αποτελέσματα από το υπερβολικό μαγνήσιο έχουν παρατηρηθεί με την πρόσληψη των διάφορων αλάτων μαγνησίου ( συμπληρωματικό μαγνήσιο ). Το αρχικό σύμπτωμα της υπερβολικής πρόσληψης μαγνησίου είναι η διάρροια – μια γνωστή παρενέργεια του μαγνησίου που χρησιμοποιείται θεραπευτικά ως καθαρτικό. Τα άτομα με εξασθενημένη λειτουργία νεφρών διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για δυσμενή αποτελέσματα από τα συμπληρώματα μαγνησίου και συμπτώματα της τοξικότητας του μαγνησίου έχουν εμφανιστεί σε ανθρώπους με εξασθενημένη λειτουργία νεφρών που παίρνουν μέτριες δόσεις καθαρτικών ή αντιοξέων που περιέχουν μαγνήσιο. Τα ανυψωμένα επίπεδα μαγνησίου στο ορό ( υπερμαγνησαιμία) μπορούν να οδηγήσουν στην πτώση της πίεσης του αίματος ( υπόταση ) . Μερικά από τα πρόσφατα αποτελέσματα της τοξικότητας του μαγνησίου , όπως ο λήθαργος, η σύγχυση , οι διαταραχές στον κανονικό καρδιακό ρυθμό και η επιδείνωση της λειτουργίας των νεφρών που συσχετίζονται με την αυστηρή υπόταση. Καθώς η υπερμαγνησαιμία προχωρεί , μπορούν να εμφανισθούν μυϊκή αδυναμία και δυσκολία στην αναπνοή. Η σοβαρή υπερμαγνησαιμία μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή ανακοπή.