Από την ώρα που ερχόμαστε στη ζωή μας ακολουθεί ένα πλήθος μικροοργανισμών που βρίσκονται στο γαστρεντερικό μας σύστημα: εκεί φιλοξενούνται πάνω από 10 τρισεκατομμύρια μονοκύτταροι μικροοργανισμοί (βακτήρια και μύκητες), ενώ το σύνολο των κυττάρων του ανθρωπίνου σώματος είναι γύρω στο 1 τρισεκατομμύριο. Δηλαδή Ο αριθμός των μικροβίων στο ανθρώπινο έντερο είναι 10 φορές μεγαλύτερος από το στο σύνολο των κυττάρων του σώματος μας. Αυτοί οι μικροοργανισμοί αποτελούνται από 1.500 διαφορετικά είδη.
Για να αντιληφθούμε το μέγεθός τους, αν τους ζυγίζαμε όλoυς μαζί, το συνολικό βάρος τους θα έφτανε τα 2 κιλά. Το σύνολο των μικροβίων του εντέρου, ονομάζεται μικροβίωμα. Ο όρος «μικροβίωμα» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Joshua Lederberg (Αμερικανός νομπελίστας).
Το μικροβίωμα είναι το άθροισμα όλων των μικροοργανισμών (κυρίως βακτηρίων, αλλά και ιών και μυκήτων) που ζουν μέσα και πάνω στο σώμα μας. Το μικροβίωμα ρυθμίζει δεκάδες λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού. Αρκετές έρευνες έδειξαν πως το μικροβίωμα επηρεάζει τον μεταβολισμό των λιπών και των υδατανθράκων, που με τη σειρά του, έχει μια σημαντική επιρροή στο βάρος του σώματός μας ( την απώλεια και την αύξηση), την διάθεση, το ανοσοποιητικό σύστημα, έχει σημαντική επίδραση στο εάν η καρδιά μας είναι υγιής, αν τα οστά μας αναπτύσσονται σωστά, αν εγκέφαλός μας λειτουργεί με διαύγεια ή «μέσα σε ομίχλη». μέχρι την εξέλιξη σοβαρών νοσημάτων.
Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS)
Το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου γενικά χαρακτηρίζεται από κράμπες, κοιλιακό άλγος, φούσκωμα, αέρια διάρροια, κοιλιακό άλγος, δυσφορία και αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου. Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου είναι μια χρόνια διαταραχή του γαστρεντερικού που αφορά έως και το 15% του πληθυσμού.
Οι χρόνιες παθήσεις, όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, έχουν συνδεθεί με αυξημένο άγχος, ανικανότητα για εργασία και άλλα προβλήματα.
Η έκπτωση στην ποιότητα ζωής των ασθενών μπορεί να οδηγήσει σε ανθυγιεινές συνήθειες, όπως είναι το κάπνισμα.
Αν θέλουμε να έχουμε καλή υγεία, θα πρέπει να φροντίσουμε το μικροβίωμα μας
Άξονας εντέρου – εγκεφάλου (Gut-brain axis)
Η αμφίδρομη σχέση μεταξύ του γαστρεντερικού σωλήνα και του εγκεφάλου είναι αναμφισβήτητη. Το εντερικό νευρικό σύστημα είναι ένα δίκτυο νευρώνων που είναι νευρικά κύτταρα: Είναι «χημικοί αγγελιοφόροι» που ονομάζονται νευροδιαβιβαστές και ειδικές πρωτεΐνες που βρίσκονται σε όλο το γαστρεντερικό σύστημα.
Το νευρικό σύστημα του εντέρου αναφέρεται ως «δεύτερος εγκέφαλος».
Καταστάσεις που συνδέονται με το μικροβίωμα
Υπάρχουν διάφορες καταστάσεις που έχουν γνωστές συσχετίσεις με το μικροβίωμα. Αυτές οι καταστάσεις φαίνεται να σχετίζονται με τη δυσβίωση του μικροβιακού οργανισμού.
- Αρθρίτιδα-ουρική αρθρίτιδα
- Άσθμα
- Σύνδρομο χρόνιας Κόπωσης
- Έκζεμα-ακμή
- Ινομυαλγία
- Λοίμωξη από Clostridium Difficile
- IBS (Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου)
- Ελκώδης κολίτιδα
- Νόσος του Crohn
- ∆ιαταραχές της διάθεσης
- Σκλήρυνση κατά πλάκας
- Νόσος του Πάρκινσον
- Ψωρίαση
- Αυτισμός
- ∆ιαβήτης
- Σύνδρομο Leaky gut (διαρρέοντος εντέρου)
- Ηπατική Νόσος
- Μεταβολικό σύνδρομο-παχυσαρκία
- Αντίσταση στην ινσουλίνη (insulin resistance)
Σημαντική αιτιολογική θεραπεία είναι η χορήγηση των κατάλληλων προβιοτικών-πρεβιοτικών
- Τι είναι τα προβιοτικά και τα πρεβιοτικά;
- Προβιοτικά: Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί, μύκητες, ζυμομύκητες, βακτήρια, ακόμη και ιοί, που ζουν στον γαστρεντερικό σωλήνα. Η δράση τους είναι ευεργετική τόσο για την πέψη και την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών, όσο και για την προστασία του εντέρου από παθογόνους οργανισμούς, αλλά και ολόκληρου του οργανισμού από λοιμώξεις, που όταν χορηγούνται επαρκώς, προσφέρουν όφελος για την υγεία του ξενιστή. Τα στελέχη Bifidobacterium και Lactobacillus είναι τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα προβιοτικά. Πέρα από το ότι βοηθούν το έντερο να δουλέψει με τον καλύτερο τρόπο και ενισχύουν το ανοσοποιητικό, υπάρχουν μελέτες που καταδεικνύουν πως τα προβιοτικά επιδρούν θετικά και στο νευρικό μας σύστημα, παρέχοντας οφέλη σε ασθενείς με κατάθλιψη και αγχώδη διαταραχή. Όλα τα προβιοτικά δεν δρουν το ίδιο. Μελέτες έχουν δείξει ότι διαφορετικά είδη προβιοτικών δρουν με διαφορετικό τρόπο στον οργανισμό μας. Αυτό σημαίνει ότι, αν και ορισμένα είδη προβιοτικών βοηθούν σε ορισμένα νοσήματα/συμπτώματα, άλλα είδη δεν ωφελούν την υγεία.
- Πρεβιοτικά: Οι σύμμαχοι των προβιοτικών
- Τα πρεβιοτικά είναι οι ουσίες εκείνες (κατά κύριο λόγο φυτικές ίνες) που τρέφουν και βοηθούν την ανάπτυξη και τη διατήρηση των ευεργετικών βακτηρίων της εντερικής χλωρίδας. Με απλά λόγια, τα πρεβιοτικά είναι η τροφή των προβιοτικών. Πρεβιοτικά συστατικά είναι οι φρουκτο-ολιγοσακχαρίτες και οι ινουλίνες.
Προβιοτικά ή πρεβιοτικά; Τι να προτιμήσω;
Τόσο τα προβιοτικά όσο και τα πρεβιοτικά διατίθενται και στη μορφή σκευασμάτων-συμπληρωμάτων, είτε ξεχωριστά είτε και τα δύο μαζί. Τα προβιοτικά δρουν άμεσα σε οξείες καταστάσεις, ενώ τα πρεβιοτικά έχουν έμμεση δράση, αφού βοηθούν στην ανάπτυξη των χρήσιμων για τον οργανισμό προβιοτικών – χρειάζονται δηλαδή περισσότερο χρόνο για να φανούν τα οφέλη τους. Προβιοτικά και πρεβιοτικά μαζί λέγονται συμβιωτικά και τις περισσότερες φορές είναι πιο αποτελεσματικά παρέα.